Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) bij kinderen

Wat zijn aanhoudende lichamelijke klachten?

Bij ALK blijven lichamelijke klachten langere tijd aanwezig en kunnen ze veel invloed hebben op het dagelijks leven. Soms is er geen duidelijke lichamelijke oorzaak gevonden. Soms is er wel een aandoening of eerdere blessure, maar verklaart die niet volledig waarom de klachten zo lang aanhouden of zoveel hinder geven.

De klachten zijn echt en voelbaar. ALK kan ook voorkomen naast een bekende ziekte. Daarom kijken we naar de klachten, eventueel eerder onderzoek en hoe het met uw kind gaat.

U komt ook de oudere term SOLK tegen: somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten. De term ALK legt de nadruk op het aanhouden van de klachten, zonder daarmee vooraf iets over de oorzaak te zeggen.

Welke klachten en veranderingen kunnen opvallen?

Het kan bijvoorbeeld gaan om terugkerende pijn, hoofdpijn, buikpijn, duizeligheid of vermoeidheid. Vaak merken ouders vooral dat gewone activiteiten minder vanzelf gaan:

• Uw kind mist lessen of heeft moeite om een schooldag vol te houden.
• Sporten, buitenspelen of afspreken met vrienden lukt minder goed.
• Uw kind maakt zich zorgen over de klachten of vindt bewegen spannend.
• Uw kind heeft meer rust nodig of slaapt minder goed.

Deze signalen zeggen op zichzelf niet wat de oorzaak is. Aanhoudende of veranderende klachten verdienen een passende beoordeling.

Waardoor kunnen klachten blijven bestaan?

Bij ALK kijken we verder dan alleen het lichaamsdeel waar de klacht wordt gevoeld. Lichamelijke processen, slaap, spanning, zorgen over de klachten en ervaringen thuis of op school kunnen elkaar beïnvloeden. Ook de afwisseling tussen activiteiten en herstel kan een rol spelen. Welke factoren belangrijk zijn, verschilt per kind.

Bij sommige kinderen met aanhoudende pijn is het zenuwstelsel gevoeliger geworden. Een vergelijking die kan helpen, is een autoalarm dat eerder afgaat dan nodig. Zo kan pijn blijven bestaan nadat een blessure is hersteld. Dit is één mogelijke uitleg bij aanhoudende pijn; het verklaart niet alle ALK en betekent niet dat nieuwe klachten genegeerd kunnen worden.

Het kind doet niets verkeerd. Samen onderzoeken we welke factoren mogelijk meespelen en waar ruimte is voor verandering.

Wat kunt u als ouder doen?

Luister naar wat uw kind voelt en neem de klachten serieus. Bespreek ook wat uw kind graag weer zou willen kunnen, zoals meedoen met gym of een vriend bezoeken. Dat helpt om samen een haalbaar doel te kiezen.

Zoek naar een prettige afwisseling tussen activiteiten en rust. Regelmaat in slapen, eten en de dagindeling kan helpen. Stem met school af wat op dit moment haalbaar is.

Pas activiteiten aan op wat uw kind aankan en op de reactie tijdens én na het bewegen. Wordt uw kind later op de dag of de volgende dag duidelijk zieker of veel vermoeider na inspanning? Bespreek dat met de behandelaar en huisarts en forceer geen verdere opbouw.

Hoe helpt de kinderfysiotherapeut bij ALK?

De kinderfysiotherapeut brengt met u en uw kind in kaart hoe de klachten het dagelijks leven beïnvloeden. We bespreken eerdere onderzoeken, kijken hoe uw kind beweegt en vragen wat uw kind graag weer wil kunnen.

Afhankelijk van de hulpvraag kan de begeleiding bestaan uit:

• Uitleg over de klachten en, waar passend, over pijn en het zenuwstelsel.
• Het herkennen van lichamelijke signalen en het verdelen van activiteiten en rust.
• Ademhalings- of ontspanningsoefeningen als die bij de klachten passen.
• Oefenen met bewegingen of activiteiten die moeilijk of spannend zijn geworden.
• Begeleiding bij deelname aan school, sport en hobby’s, afgestemd op de belastbaarheid van uw kind.

We volgen samen hoe dit gaat en passen het plan aan. Als andere zorg nodig is, bespreken we dat met u. Met uw toestemming kan de kinderfysiotherapeut afstemmen met bijvoorbeeld de huisarts, kinderarts, school of een andere behandelaar.

Wat is het doel van de begeleiding?

Het doel is dat de klachten steeds minder het dagelijks leven bepalen. We werken aan vertrouwen in het lichaam, plezier in bewegen en deelname aan activiteiten die voor uw kind belangrijk zijn.

Het verloop verschilt per kind. We kijken regelmatig welke stappen helpen en of de begeleiding nog aansluit bij wat uw kind nodig heeft.

Wanneer kunt u contact opnemen?

Als lichamelijke klachten het bewegen, school of andere dagelijkse activiteiten beperken, kunt u een afspraak bij de kinderfysiotherapeut maken om uw hulpvraag te bespreken. Daarvoor is geen verwijzing nodig.

Zijn de aanhoudende klachten nog niet door een arts beoordeeld? Bespreek ze dan ook met de huisarts. Dat geldt eveneens bij nieuwe klachten of als klachten duidelijk veranderen of toenemen. De kinderfysiotherapeut bespreekt met u of aanvullende medische beoordeling nodig is.

Bronnen

• NALK — over aanhoudende lichamelijke klachten
• NALK — hoe ontstaan ALK?
• Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde — richtlijn SOLK bij kinderen (2019)
• NICE — ME/CVS: activiteiten afstemmen op de belastbaarheid bij klachten na inspanning
• Rumping, K., Moszczynska-Cieplik, S. & Maalman, M. — Fysiotherapie bij kinderen met ALK.

Online bronnen geraadpleegd op 9 september 2026.