Specialisme
Prikkelverwerking bij kinderen
Geluid, aanraking, beweging of drukte kan voor uw kind soms veel zijn. Andere kinderen zoeken juist prikkels op of merken ze minder snel op. Als dit het dagelijks leven lastig maakt, denken we graag mee. Lees welke signalen kunnen opvallen, wat u thuis kunt doen en welke begeleiding past.
Wat is prikkelverwerking?
Uw kind krijgt de hele dag informatie binnen: stemmen in de klas, kleding op de huid, de geur van eten en het bewegen op een schommel. Ook vanuit het eigen lichaam komt informatie, bijvoorbeeld over de houding en beweging van spieren en gewrichten. Het opmerken, verwerken en gebruiken van deze informatie noemen we prikkelverwerking of sensorische informatieverwerking.
Kinderen verschillen in wat zij prettig vinden en hoe zij op prikkels reageren. Die verschillen worden vooral een hulpvraag als ze aankleden, spelen, bewegen, leren of andere dagelijkse activiteiten lastig maken. Soms wordt hiervoor het woord prikkelverwerkingsstoornis gebruikt. Een sterke of juist geringe reactie op prikkels betekent op zichzelf niet dat uw kind een stoornis heeft.
Welke signalen kunnen opvallen?
Ouders merken vaak dat bepaalde situaties steeds veel moeite kosten. Voorbeelden zijn:
- Geluiden of drukke plekken zijn moeilijk te verdragen, waardoor uw kind zich terugtrekt of overstuur raakt.
- Aankleden, haren wassen of tandenpoetsen roept veel weerstand op door de aanraking of het gevoel.
- Schommelen, klimmen of een onverwachte beweging maakt uw kind erg onzeker.
- Uw kind zoekt veel beweging, botst vaak ergens tegenaan of lijkt aanraking soms nauwelijks op te merken.
- Na een drukke dag lukt meedoen of tot rust komen moeilijker.
Deze signalen kunnen verschillende verklaringen hebben. We kijken daarom naar de situatie, de ontwikkeling van uw kind en wat de gevolgen zijn voor het dagelijks leven. Een lijstje alleen is niet genoeg om de oorzaak vast te stellen.
Overprikkeling en onderprikkeling
Een kind kan sterk reageren op sommige prikkels en andere prikkels juist minder snel opmerken. Ouders gebruiken hiervoor vaak de woorden overprikkeling en onderprikkeling. Ook kan een kind bepaalde prikkels actief opzoeken, bijvoorbeeld door veel te bewegen.
Dat is geen vaste indeling: een kind kan gevoelig zijn voor geluid en tegelijk graag bewegen. Reacties kunnen per moment en omgeving verschillen. Het helpt om te kijken naar wat uw kind op dat moment nodig heeft, zonder ieder gedrag aan prikkelverwerking toe te schrijven.
Wat kunt u thuis doen?
Begin met kleine, haalbare aanpassingen en kijk samen wat prettig is. U hoeft niet meteen alle activiteiten of materialen te veranderen.
- Houd kort bij wanneer iets moeilijk gaat: wat gebeurde ervoor, hoe reageerde uw kind en wat hielp?
- Vertel wat er gaat gebeuren en kondig een overgang naar een andere activiteit aan.
- Bied ruimte voor een pauze of een rustiger plekje als uw kind dat nodig heeft.
- Geef waar mogelijk een keuze, bijvoorbeeld uit twee kledingstukken of activiteiten.
- Kies spel en beweging waar uw kind zich prettig bij voelt. Dwing het niet om vervelende prikkels te verdragen.
Bespreek met school of opvang wat zij zien en welke aanpassingen helpen. Een hulpmiddel of oefening past niet automatisch bij ieder kind; vraag advies als u twijfelt over wat geschikt is.
Hoe onderzoeken we de hulpvraag?
De kinderfysiotherapeut bespreekt met u en uw kind welke activiteiten lastig zijn en wat juist goed gaat. We kijken naar bewegen, balans, lichaamsgevoel en reacties tijdens spel. Indien passend gebruiken we een vragenlijst en betrekken we, met uw toestemming, informatie van school of andere zorgverleners.
Zo bekijken we of prikkelverwerking bij de hulpvraag een rol kan spelen en welke begeleiding aansluit. Soms is samenwerking met bijvoorbeeld een ergotherapeut, jeugdarts of huisarts passender. Dat bespreken we met u.
Wat wordt bedoeld met SI-therapie?
SI staat voor sensorische informatieverwerking. Bij SI-therapie gaat het om begeleiding bij problemen in de prikkelverwerking. De nadruk ligt op wat uw kind wil of moet kunnen doen: bijvoorbeeld prettiger aankleden, met meer vertrouwen bewegen of beter meedoen in de klas.
Bij Kinderfysiotherapie Rijnmond is Fenne Sučec beschikbaar voor deze begeleiding. Zij is kinderfysiotherapeute en heeft een cursus van enkele maanden over sensorische informatieverwerking gevolgd.
Op de pagina SI-therapie voor kinderen leest u hoe onderzoek en begeleiding bij Fenne verlopen en hoe u een afspraak kunt maken.
Wanneer is begeleiding zinvol?
Neem gerust contact op als dagelijkse activiteiten vaak vastlopen, als bewegen of spelen moeilijk wordt of als u niet goed weet hoe u uw kind kunt helpen. U kunt zonder verwijzing een afspraak bij de kinderfysiotherapeut maken.
Bespreek nieuwe problemen met horen of zien, pijn of verlies van eerder geleerde vaardigheden ook met de huisarts of jeugdarts. Zulke veranderingen vragen om een bredere beoordeling. Als wij tijdens het onderzoek aanleiding zien voor medische beoordeling, bespreken we dat met u.
Bronnen
Kinderfysiotherapie Rijnmond
We denken graag met u mee
Loopt uw kind vast bij bewegen, spelen of dagelijkse activiteiten? Bespreek uw vragen met ons. U kunt bij uw aanmelding aangeven dat u begeleiding bij Fenne wilt voor prikkelverwerking.